( 1 ) سياست امام عليه السّلام هيچ حاكم سياسى و يا مصلح اجتماعى را نمىشناسم كه عدالت را با همهء ابعاد و مفاهيمش ، اساس كار خود قرار داده باشد ، آن گونه كه امام امير المؤمنين عليه السّلام عمل كرده بود ، زيرا آن حضرت ، بناى حكومت خود را بر حق خالص و عدالت محض قرار داد و منافع مظلومان و ستمديدگان را به اختلاف مليتها و ديانتهايشان مورد عنايت قرار داد و خويشتن را در راه گسترش انواع عدالتها و مساواتها به رنج و زحمت افكند ، زيرا آن حضرت بر هر امرى در بخشهاى مختلف حكومتش ، نظارت داشت و همهء امور مردم را زير نظر داشت و دربارهء بينوايان و ناتوانان در همهء مناطق دولت گسترده‌اش بسيار مىانديشيد و بر آن بود تا در سختى زندگى و ناملايمات پوشاك با آنان مشاركت داشته باشد و لذا با روزهء روز ، شب را نيز به صبح مىرساند تا شايد در حجاز يا يمامه كسى باشد كه چيزى براى خوردن و اميدى براى سير شدن نداشته باشد و براى همين بود كه بر خود سخت گرفت و همهء متاعهاى زندگى را بر خود حرام كرد و خويشتن را با سختى و محروميت ، آشنا ساخت و انديشهء تابناك و ضمير زنده‌اش را براى خوشبختى مردم و گسترش آسايش و رفاه ، به كار گرفت . . . كه اشاره‌اى موجز به سياست آن حضرت ، در پى مىآيد . ( 2 ) سياستهاى مالى امام على عليه السّلام سياست مالى كه امام عليه السّلام در پيش گرفت ، ادامهء سياست پيامبر بزرگ صلّى اللّه عليه و آله بود كه به بهبودى زندگى اقتصادى و پيشرفت زندگى عامهء مردم در همهء مناطق كشور اهميت مىداد تا جايى كه فقير ، بينوا يا نيازمندى باقى نماند و اين كار با